Jerzy Räuber - Historia Wysoczyzny Elbląskiej

Przejdź do treści
OSOBY ZWIĄZANE Z ELBLĄGIEM I WYSOCZYZNĄ

Jerzy Räuber
(*ok. 1410, †ok. 1458), rajca elbląski, działacz Związku Pruskiego.
Pochodził ze znanej rodziny kupieckiej, osiadłej w Elblągu od początków XIV w. Przedstawiciele tej rodziny pełnili funkcje rajców i burmistrzów w Elblągu. Prawdopodobnie jego ojcem był Werner Räuber, od 1411 rajca, a w latach 1426-1439 burmistrz Starego Miasta Elbląga. Jerzy Räuber został rajcą ok. 1445, by w 1448 mocniej zaangażować się w działalność Związku Pruskiego, walczącego o uzyskanie wpływów politycznych i gospodarczych w państwie krzyżackim. Uczestniczył w zjazdach stanów Prus Książęcych i zjazdach miast pruskich. Niezależnie w 1449 był członkiem poselstwa wielkiego mistrza krzyżackiego Konrada von Erlichshausena, wysłanego do Lubeki i Brugii na negocjacje porozumiewawcze kupców hanzeatyckich i angielskich. Udział Räubera świadczył o żywych kontaktach handlowych Elbląga z Anglią. Jerzy Räuber uczestniczył też w podobnych misjach w kolejnych latach.

W 1450 nowy wielki mistrz krzyżacki Ludwik von Erlichshausen podjął aktywne działania na rzecz rozbicia Związku Pruskiego, znajdując sojusznika w osobie cesarza Fryderyka III. Räuber uczestniczył w licznych negocjacjach z wielkim mistrzem oraz kolejnych zjazdach Związku, na których naradzano się nad dalszym postępowaniem. Wiosną 1451 r. ponownie posłował wraz z przedstawicielem Gdańska do Utrechtu (Holandia) na kolejną turę rokowań miast hanzatyckich z Anglikami. W sierpniu tego samego roku uczestniczył w zjeździe miast pruskich w Malborku, gdzie naradzano się także z wielkim mistrzem nad realizacją uchwał Hanzy dotyczących handlu z Flandrią i Holandią. We wrześniu uczestniczył w zjazdach Związku Pruskiego w Kwidzynie i Malborku, gdzie rokowano z wielkim mistrzem o powstałej sytuacji, która doprowadziła do zwrócenia się Związku Pruskiego o arbitraż w sporze z Zakonem do cesarza Fryderyka III. W czerwcu 1452 r. Jerzy Räuber uczestniczył w zjeździe związkowców w Kwidzynie, gdzie utwierdzał się pogląd o konieczności zwrócenia się do sądu cesarskiego. Był także członkiem delegacji Związku, która udała się z Kwidzyna do Gniewa na rozmowy z wielkim mistrzem. W styczniu 1453 r.  w Malborku, gdzie wraz z innymi posłami miejskimi konferował z najpierw z wielkim mistrzem w sprawach Hanzy i Anglików. Następnie wraz z drugim przedstawicielem Elbląga złożył posłom miejskim skargę na krzyżackiego urzędnika (tzw. rybickiego) w Elblągu, który wprowadzał dodatkowe utrudnienia wobec mieszczan łowiących ryby w Zalewie Wiślanym. W lutym tegoż roku reprezentował Stare Miasto Elbląg na zjeździe Związku Pruskiego e Kwidzynie. Na zjeździe tym rozważano m.in. projekt tzw. Tajnej Rady Związku Pruskiego, w skład której miało wejść po 8 przedstawicieli rycerstwa wielkich miast.  Wiosną 1453 wspólnie z rycerzem z ziemi chełmińskiej Jakuszem ze Świętego Räuber został wysłany do Polski w celu pozyskania dla sprawy Związku Pruskiego króla Kazimierza Jagiellończyka, która to misja nie przyniosła większego powodzenia. Posłowie byli najpierw w Płocku u księcia mazowieckiego Władysława I, który jednak skłonny był udzielić poparcia Zakonowi. W pierwszych dniach czerwca przebywali w Parczewie, gdzie rozmawiali najpierw z kanclerzem wielkim koronnym Janem Koniecpolskim i dostojnikami wielkopolskimi, a także z kardynałem Zbigniewem Oleśnickim, których usiłowali pozyskać dla sprawy konfederacji pruskiej. 6 czerwca byli na audiencji u Kazimierza Jagiellończyka. Jednak król i panowie koronni zachowywali rezerwę wywołaną sytuacją polityczną w Koronie Polskiej, jej sporem z Litwą, a także opozycją kardynała Oleśnickiego wobec możliwości angażowania się w konflikt w Prusach. Obaj posłowie zdali relację ze swego nieudanego poselstwa na zjeździe Związku Pruskiego w Grudziądzu 27 czerwca 1453 r.

W 1454, po wybuchu powstania stanów pruskich przeciw zakonowi krzyżackiemu, Räubera zabrakło w składzie delegacji Związku Pruskiego, która uzyskała w Krakowie u króla Kazimierza akt inkorporacji Prus do Polski. 11 czerwca tegoż roku uczestniczył w złożeniu publicznej przysięgi królowi, przebywającemu w Elblągu. Na dokumencie aktu przysięgi Stare Miasto Elbląg reprezentował burmistrz Wawrzyniec Pilgrim. W kolejnych miesiącach Räuber kilkakrotnie brał udział w rozmowach przedstawicieli stanów pruskich z monarchą polskim, w tym latem 1457 w Malborku, kiedy to uzyskał dla Starego Miasta Elbląga szereg przywilejów; po 1466, w okresie istnienia Prus Królewskich, przywilej malborski pozwolił Elblągowi utrzymać wysoką rangę. 26 sierpnia 1457 r. Jerzy Räuber figurował jako świadek na przywilejach wystawionych przez Kazimierza Jagiellończyka w Malborku dla Torunia.

Ostatni przejaw aktywności publicznej Räubera pochodzi z 14 września 1458; brał wówczas udział w negocjacjach na temat ulokowania klasztoru brygidek w dawnym zamku krzyżackim. Prawdopodobnie zmarł pod koniec 1458.


Źródło:
M.Biskup, Jerzy Räuber rajca i działacz elbląski z połowy XV wieku, [w:] Zasłużeni ludzie dawnego Elbląga. Szkice biograficzne pod redakcją Mariana Biskupa, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1987, s.13-17.
pl.wikipedia.org [dostęp:10.01.2014]

Wróć do spisu treści