Zagroda mennonicka w Kamionku Wielkim 2015 - Historia Wysoczyzny Elbląskiej

Przejdź do treści

Menu główne:

GALERIA





Kamionku Wielkim zachowała się zagroda holenderska (dom podcieniowy nr 30) typu wzdłużnego (langhof) z okazałym pięciosłupowym *[1] podcieniem przy ryglowym budynku mieszkalnym. Zagroda została wzniesiona w 1772 roku i stanowi  doskonały przykład budownictwa mennonickiego. Mimo, że obiekt należy obecnie do najcenniejszych zabytków architektury w regionie, nie jest zagospodarowany i  jego los wydaje się być przesądzony, ponieważ z roku na rok jego stan techniczny ulega ciągłemu pogorszeniu.

Zasłyszane: Podobno dom jest prezentem ślubnym dla pewnego małżeństwa, które miało go wyremontować i tu zamieszkać. Niestety małżeństwo się rozpadło... a dom niszczeje.
      
Większość mennonitów skupiała się na obszarze Żuław, pewna ich liczba osiadła w Elblągu. Zagroda jest świadectwem osadnictwa mennonitów na Wysoczyźnie Elbląskiej.  Mennonici, jako "ludzie nizin", w Kamionku Wielkim upodobali sobie górną część miejscowości. Niegdyś tworzyli oni tutaj dość liczne, rozsiane na koloniach gospodarstwa. Płynący przez Kamionek strumień nosił dawniej nazwę "Mennonickiego Strumienia" (Mennonitengrund).


*[1]Rzekomo ilość słupów w podcieniu miała świadczyć o zamożności właściciela domu. Każdy słup oznaczał, iż właściciel posiadał jedną włókę ziemi (z niemiecka huba lub huf). W tym wypadku pięć słupów oznaczałoby pięć włók (1 włóka (od 1819 roku) = 30 mórg = 16,79616 ha). Podcienia żuławskich domów posiadały zazwyczaj od 4 do 8 słupów, czasem miały nawet 9 słupów (Klecie k. Starego Pola).

Wszystkie zdjęcia pochodzą ze zbiorów autora strony.


Jest szansa na uratowanie zabytkowego domu podcieniowego w Kamionku Wielkim!
 

Za sprawą czytelnika www.express.olsztyn.pl (jak sądzę również czytelnika historia-wyzynaelblaska.pl, o czym może świadczyć „cytowany” przez niego fragment powyższego tekstu), w dniu 11.03.2016 roku na portalu tym ukazał się artykuł zatytułowany „Zagroda holenderska w Kamionku Wielkim - porażka służb konserwatorskich” (link). Niewykluczone, że dzięki artykułowi znalazła się osoba, która kupiła ruinę zabytku (nr rej. 172 z 15.12.1961) i deklaruje jego odbudowę. Informację o tym zamieścił (14.06.2016) portal internetowy www.elblag24.pl w artykule pt. „Zabytek w Kamionku Wielkim zostanie uratowany. Znalazł się inwestor” (link). Trzeba mieć nadzieję, że zabytek z Kamionka Wielkiego zostanie uratowany i nie podzieli losu domu podcieniowego z Łęcza oraz wielu innych w regionie.

Warto zobaczyć i przeczytać: "W cieniu domów. Opowieści o żuławskich domach podcieniowych" (link).
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego